Formacja

Bądź z nami!

Jako Caritas pomagając chcemy także inspirować innych do pomagania i rozwoju. Proponujemy narzędzia do wzrostu duchowego i intelektualnego. Znajdziecie tu nauczanie Kościoła dotyczące miłosierdzia i posługi charytatywnej, zaproszenia na rekolekcje, pielgrzymki i dni skupienia.

Kodeks etyczny Caritas

Pobierz >>

Dokumenty kościelne

Sobór Watykański II Dekret o apostolstwie świeckich "Apostolicam actuositatem"

Katechizm Kościoła Katolickiego nr 2443–2449, 2462–2463

Kodeks Prawa Kanonicznego kan. 222, 394, 529

Wsłuchani w Ducha. Uchwały II Synodu Archidiecezji Katowickiej

Posługa charytatywna w Kościele katowickim1

Wstęp

  1. Posługa charytatywna Kościoła wypływa z doświadczenia miłości Boga Ojca objawionej w Jezusie Chrystusie oraz z wiary w Jego słowa: „Wszystko, co uczyniliście jednemu z tych braci moich najmniejszych, Mnieście uczynili” (Mt 25,40). Wszelkie dzieła miłosierdzia poprzez pomoc bliźniemu mają więc na celu spotkanie z żywym Jezusem, aż po ostateczne zjednoczenie z Nim w Królestwie Bożym.2 Caritas – posługa miłości – jest bowiem sercem Kościoła, jednym z fundamentalnych jego przymiotów i zadań,3 podstawowym powołaniem każdego chrześcijanina i jednym z głównych sposobów apostolstwa.4
  2. Z tego względu niezwykle ważne jest wykorzystanie potencjału miłości, którą Duch Święty wzbudza w członkach Kościoła, do codziennej posługi w ich środowiskach życia: w parafiach, szkołach, miejscach pracy, wspólnotach sąsiedzkich i rodzinnych. Zadaniem Kościoła jest formowanie w ludziach wrażliwości i świadomości sprzyjających tej posłudze.
  3. Prócz spontanicznych dzieł miłosierdzia, do których realizacji wezwani są wszyscy i których nic nie może zastąpić, Kościół świadczy także instytucjonalną, profesjonalną pomoc potrzebującym. Ściśle wiązać się z tym musi systematyczna formacja osób zaangażowanych w niesienie pomocy, by osiągały one odpowiedni poziom wiedzy i umiejętności oraz by były – poprzez styl posługi i życia – czytelnymi znakami miłosiernej miłości Ojca.
  4. Aktualny kontekst społeczny na Śląsku wskazuje na rosnące znaczenie wolontariatu prowadzonego najbliżej potrzebujących. Dlatego odpowiedzią katowickiego Kościoła powinna być działalność i rozwój parafialnych zespołów Caritas oraz kształtowanie charytatywnej wrażliwości wśród dzieci i młodzieży, przede wszystkim przez szkolne koła Caritas. Konieczne jest też określenie zakresu i form współpracy poszczególnych zespołów i kół z Caritas Archidiecezji Katowickiej, by uzyskać skuteczny i spełniający misję Kościoła system posługi,5 w którym centrala Caritas Archidiecezji Katowickiej – realizującej instytucjonalną posługę charytatywną w archidiecezji katowickiej – pełni posługę jedności, odpowiadając za formację osób i animację działań.

Zarządzenia i zalecenia

Organizacja posługi charytatywnej w archidiecezji katowickiej

Parafialne zespoły Caritas

  1. Zarządza się powołanie przez proboszcza każdej parafii archidiecezji katowickiej parafialnego zespołu Caritas (dawniej – zespołu charytatywnego6).
    a. Skład parafialnego zespołu Caritas powinien być zróżnicowany w sposób pozwalający na objęcie jak najszerszym spektrum posług możliwie największej grupy potrzebujących.
    b. W skład parafialnego zespołu Caritas włącza się przynajmniej jednego z nadzwyczajnych szafarzy komunii świętej.
  2. Zaleca się włączanie do parafialnych zespołów Caritas przedstawicieli wszystkich ruchów i grup duszpasterskich działających na terenie parafii. Szczegóły i zakres współdziałania określają animatorzy ruchów i grup w porozumieniu z proboszczem.
  3. Zaleca się, by parafialne zespoły Caritas podejmowały współpracę z centralą i jednostkami terenowymi Caritas Archidiecezji Katowickiej oraz innymi podmiotami kościelnymi pełniącymi dzieła miłosierdzia (zwłaszcza jeżeli znajdują się na terenie parafii lub miejscowości), a także z samorządem lokalnym i organizacjami pozarządowymi. Szczegóły i zakres współdziałania określą przewodniczący zespołu oraz przełożony danego podmiotu.

Szkolne koła Caritas i wolontariat młodzieży

  1. Zaleca się katechetom, nauczycielom i wychowawcom tworzenie szkolnych kół Caritas oraz wolontariatu młodzieży, który powinien skupiać w parafii młodzież niebędącą członkami szkolnego koła Caritas.
  2. Szkolne koła Caritas oraz wolontariat młodzieży powinny ściśle współdziałać z parafialnymi zespołami Caritas.
  3. Zaleca się, by szkolne koła Caritas oraz wolontariat młodzieży podejmowały współpracę z centralą i jednostkami terenowymi Caritas Archidiecezji Katowickiej oraz innymi podmiotami kościelnymi pełniącymi dzieła miłosierdzia, zwłaszcza jeżeli istnieją one na terenie parafii lub miejscowości.
  4. Zaleca się, by wolontariat młodzieży traktować jako jedną z uzupełniających, praktycznych form przygotowania do przyjęcia sakramentu bierzmowania i działania po jego przyjęciu.

Caritas Archidiecezji Katowickiej

  1. Instytucjonalną posługę charytatywną w archidiecezji katowickiej realizuje Caritas Archidiecezji Katowickiej. Cele, zadania i strukturę Caritas Archidiecezji Katowickiej określa jej statut.7

Formacja osób zaangażowanych w posługę charytatywną

  1. Wszyscy realizujący posługę charytatywną w archidiecezji katowickiej są zobowiązani do troski o własną formację ludzką, duchową oraz intelektualną.
  2. Caritas Archidiecezji Katowickiej zobowiązana jest do opracowania programu formacji charytatywnej – duchowej i intelektualnej – na poziomie parafialnym i ponad­parafialnym (wraz z odpowiednimi materiałami formacyjnymi). Zadanie to powinno być zrealizowane nie później niż dwa lata po zamknięciu Synodu we współpracy z Archidiecezjalnym Centrum Formacji Pastoralnej.
  3. Za realizację programu formacji na poziomie parafialnym odpowiada proboszcz. Zaleca się zorganizowanie w danym miesiącu przynajmniej jednego spotkania o charakterze formacyjnym.
  4. Za realizację programu formacji na poziomie ponadparafialnym odpowiada dyrektor Caritas Archidiecezji Katowickiej.
  5. Zaleca się podjęcie następujących form realizacji formacji duchowej:
    - udział w copółrocznych dekanalnych dniach skupienia;
    - udział w corocznych rekolekcjach zamkniętych (w ciągu roku uczestniczy w nich przynajmniej jeden członek zespołu lub koła);
    - organizacja Święta Caritas (w sobotę przed Niedzielą Miłosierdzia Bożego).
  6. Zaleca się podjęcie następujących form realizacji formacji intelektualnej:
    - udział w szkoleniach dla animatorów i członków parafialnych zespołów Caritas;
    - korzystanie z platformy internetowej;
    - prowadzenie korespondencji elektronicznej;
    - korzystanie z publikacji drukowanych.

Transparentność działań w ramach posługi charytatywnej

  1. Zarządza się sporządzanie przez parafię i przekazywanie do Caritas Archidiecezji Katowickiej sprawozdania merytorycznego i finansowego z realizacji posługi charytatywnej za każdy rok kalendarzowy.
  2. Zarządza się przygotowanie przez Caritas Archidiecezji Katowickiej wzoru sprawozdania oraz udzielanie wsparcia w zakresie prawidłowego sporządzania go przez parafię.
  3. Zarządza się publikowanie przez proboszcza sprawozdania z realizacji posługi charytatywnej na stronie internetowej parafii, w gazetce parafialnej lub na tablicy ogłoszeń.
  4. Zarządza się, by w czasie wizytacji kanonicznej parafii dyrektor Caritas Archidiecezji Katowickiej (bądź inna upoważniona przez Arcybiskupa Metropolitę Katowickiego osoba) przeprowadził spotkanie o charakterze formacyjno-sprawozdawczym z członkami parafialnego zespołu Caritas.

Wobec bieżących wyzwań społecznych (nowe formy świadczenia pomocy)

  1. Zarządza się niezwłoczne stworzenie i dalsze prowadzenie przez Caritas Archidiecezji Katowickiej Domu Samotnej Matki.
  2. Zaleca się zrzeszanie i aktywizowanie w parafiach emerytowanych górników i innych osób, które stosunkowo wcześnie znalazły się na emeryturze – na przykład poprzez organizowanie Klubów Świętej Barbary.
  3. Zaleca się, by wierni przekazywali jeden procent podatku dochodowego na rzecz programów i organizacji charytatywnych rekomendowanych przez archidiecezję katowicką.
  4. Zaleca się, by Caritas Archidiecezji Katowickiej i parafie archidiecezji katowickiej współpracowały w odkrywaniu obszarów, w których konieczna jest lub będzie w przyszłości posługa charytatywna katowickiego Kościoła, oraz w poszukiwaniu najwłaściwszych form charytatywnej posługi Kościoła. Należy w tym celu wykorzystywać wsparcie Górnośląskiego Obserwatorium Społecznego.
  5. Zaleca się proboszczom, by wraz z parafialnymi zespołami Caritas organizowali i uczestniczyli w odwiedzinach chorych przebywających w domach, szpitalach, hospicjach oraz w innych miejscach opieki medycznej.
  6. Zaleca się, by parafialne zespoły Caritas organizowały w parafiach, w miarę możliwości we współpracy z samorządami, grupy aktywizujące osoby starsze (na przykład oratoria seniora), placówki opiekuńczo-wychowawcze dla dzieci oraz inne formy pomocy wynikające z potrzeb danej parafii.

Powyższe wskazania należy interpretować zwłaszcza w kontekście następujących dokumentów:

  • Sobór Watykański II: Dekret o apostolstwie świeckich „Apostolicam actuositatem”.
  • Katechizm Kościoła katolickiego, nr 2443–2449, 2462–2463.
  • Kodeks prawa kanonicznego, kan. 222, 394, 529.
  • Jan Paweł II: Encyklika „Dives in misericordia”;
  • Jan Paweł II: List apostolski „Salvifici doloris” (1984);
  • Jan Paweł II: List apostolski „Novo millennio ineunte” (2001);
  • Jan Paweł II: Motu proprio „Dolentium hominum” (1985).
  • Benedykt XVI: Encyklika „Deus caritas est”.
  • Franciszek: Adhortacja apostolska „Evangelii gaudium”.
  • Konferencja Episkopatu Polski: Instrukcja Konferencji Episkopatu Polski o pracy charytatywnej w parafiach (1986);
  • Konferencja Episkopatu Polski: Wskazania duszpasterskie dla parafialnych zespołów Caritas (2000).
  • II Polski Synod Plenarny: Posługa charytatywna Kościoła.

Cały dokument „Wsłuchani w Ducha. Uchwały II Synodu Archidiecezji Katowickiej” dostępny jest na stronie: https://archidiecezjakatowicka.pl/dokumenty/uchwaly-ii-synodu

 

1 Podstawą treści niniejszego rozdziału jest projekt synodalnej Komisji do spraw Posługi Charytatywnej przyjęty przez zgromadzenie synodalne na III sesji plenarnej 9 maja 2015 roku.

2 Por. Jan Paweł II, Encyklika „Dives in misericordia”, nr 3.

3 Por. tenże, List apostolski „Novo millennio ineunte”, nr 50.

4 Por. Sobór Watykański II, Dekret „Apostolicam actuositatem”, nr 8.

5 Por. Kodeks prawa kanonicznego, kan. 222, 394, 529; Konferencja Episkopatu Polski, Instrukcja Konferencji Episkopatu Polski o pracy charytatywnej w parafiach (1986); II Polski Synod Plenarny, Posługa charytatywna Kościoła; Konferencja Episkopatu Polski, Wskazania duszpasterskie dla parafialnych zespołów Caritas (2000); Katechizm Kościoła katolickiego, nr 2443–2449, 2462–2463.

6 W roku 1950 władze PRL chciały zdławić posługę charytatywną w Kościele, rozwiązując Caritas i utrudniając wszelkie tego rodzaju działania. Wówczas rozpowszechniła się nazwa „zespoły charytatywne”. Obecnie można i należy powrócić zarówno do nazwy, jak i do większej integracji działań charytatywnych parafii z Caritas instytucjonalną.

7 Obowiązujący po Synodzie tekst por. Suplement do rocznika 2016 „Wiadomości Archidiecezjalnych”.

Wesprzyj nas!

Jest mnóstwo osób potrzebujących pomocy. Staramy się dotrzeć do wszystkich, ale nasze zasoby są ograniczone. Dzięki Twojej pomocy, nasze działania będą mogły być realizowane tam, gdzie naprawdę są potrzebne. Podziel się dobrem. Podziel się miłością. Nawet symobliczna złotówka robi różnicę!

caritas archidiecezji katowickiej

Caritas Archidiecezji Katowickiej
ul. Wita Stwosza 20
40-042 Katowice

Tel.: 32 251 67 22
E-mail: katowice@caritas.pl

Nr rachunku: 96 1050 1214 1000 0090 3169 8062
KRS: 0000221725

Wykonanie: PixelCaffe